Ostatnia rata kredytu została spłacona, bank potwierdził zamknięcie zobowiązania, a mimo to informacja o nim nadal znajduje się w BIK? Taka sytuacja może budzić wątpliwości, szczególnie przed złożeniem kolejnego wniosku o kredyt lub pożyczkę.
Sama obecność spłaconego zobowiązania w Biurze Informacji Kredytowej nie musi jednak oznaczać problemu. W wielu przypadkach jest to całkowicie normalne. Znaczenie ma przede wszystkim to, w jaki sposób zobowiązanie jest oznaczone, czy było spłacane terminowo oraz na jakiej podstawie dane są nadal przetwarzane.
Dlaczego więc zamknięty kredyt może nadal znajdować się w BIK i kiedy warto podjąć działania?
BIK gromadzi informacje dotyczące historii kredytowej. Obejmują one nie tylko aktualnie spłacane zobowiązania, ale w określonych sytuacjach również kredyty i pożyczki, które zostały już całkowicie spłacone.
Dlatego zamknięcie kredytu nie zawsze oznacza, że informacja o nim natychmiast zniknie z historii kredytowej.
Najczęściej wynika to z kilku powodów.
Po dokonaniu ostatniej wpłaty status zobowiązania nie musi zmienić się w BIK tego samego dnia.
Informacje znajdujące się w BIK pochodzą od banków, SKOK-ów i instytucji pożyczkowych. To instytucja, która udzieliła finansowania, przekazuje informację o zmianie statusu zobowiązania.
Dane dotyczące całkowitej spłaty lub wygaśnięcia zobowiązania powinny zostać przekazane do BIK w terminie nie dłuższym niż 7 dni od wystąpienia zmiany. BIK ma następnie maksymalnie 7 dni na wprowadzenie otrzymanej aktualizacji do systemu.
Oznacza to, że przez pewien czas po dokonaniu ostatniej płatności w raporcie może być jeszcze widoczny wcześniejszy status zobowiązania. Jeżeli od spłaty minęło zaledwie kilka dni, nie musi to świadczyć o błędzie.
W przypadku kredytu spłacanego terminowo informacje o nim mogą stanowić wartościową część historii kredytowej.
Po całkowitej spłacie dane mogą być nadal wykorzystywane do oceny ryzyka kredytowego, jeżeli wcześniej została udzielona odpowiednia zgoda na ich dalsze przetwarzanie.
W takim przypadku informacje o spłaconym zobowiązaniu mogą być przetwarzane w celu oceny ryzyka kredytowego przez okres wskazany w zgodzie, jednak nie dłużej niż 5 lat od dnia całkowitej spłaty kredytu lub pożyczki.
Nie musi być to niekorzystne. Terminowo regulowane zobowiązania mogą bowiem budować pozytywną historię kredytową.
Jeżeli więc w raporcie znajduje się wcześniejszy kredyt oznaczony jako zamknięty lub spłacony, nie oznacza to automatycznie błędu ani konieczności jego usunięcia.
Sytuacja wygląda inaczej w przypadku zobowiązań, przy których występowały poważne opóźnienia w spłacie.
W określonych przypadkach informacje dotyczące nieterminowo regulowanego zobowiązania mogą być przetwarzane również po jego zamknięciu, nawet bez zgody klienta.
Jest to możliwe, gdy opóźnienie w spłacie przekroczyło 60 dni oraz minęło co najmniej 30 dni od momentu poinformowania przez instytucję finansową o zamiarze dalszego przetwarzania danych dotyczących tego zobowiązania.
Po spełnieniu wymaganych warunków informacje mogą być przetwarzane do celów oceny ryzyka kredytowego przez okres do 5 lat od wygaśnięcia zobowiązania.
Oznacza to, że późniejsza całkowita spłata zadłużenia nie powoduje automatycznego usunięcia informacji o wcześniejszych poważnych opóźnieniach.
Należy również odróżnić samo przechowywanie danych w BIK od ich wykorzystywania przy ocenie historii i ryzyka kredytowego.
Niektóre informacje mogą pozostawać w bazie również po zamknięciu zobowiązania, mimo że nie są już udostępniane bankom czy firmom pożyczkowym podczas sprawdzania historii kredytowej.
Przykładowo dane dotyczące spłaconych kredytów bankowych mogą być przetwarzane w celach statystycznych przez okres do 12 lat od wygaśnięcia zobowiązania.
W Raporcie BIK takie zobowiązania mogą znaleźć się w kategorii „Zamknięte widoczne tylko dla Ciebie”. Nie wpływają one na historię kredytową i nie są udostępniane instytucjom finansowym podczas oceny wniosku.
Dlatego sama obecność informacji o starym kredycie w raporcie nie oznacza jeszcze, że zobowiązanie jest aktywne albo wpływa na ocenę kredytową.
Niekoniecznie.
Jeżeli wszystkie raty były regulowane zgodnie z harmonogramem, informacje o takim zobowiązaniu mogą potwierdzać prawidłową obsługę wcześniejszych kredytów i pomagać w budowaniu pozytywnej historii kredytowej.
BIK uwzględnia przy swojej ocenie punktowej m.in. staż kredytowy. W tym zakresie analizowane mogą być również kredyty bankowe spłacone w ciągu ostatnich 5 lat, jeżeli dane te są nadal przetwarzane.
Z tego względu usuwanie każdego prawidłowo i terminowo spłaconego zobowiązania nie zawsze jest korzystnym rozwiązaniem.
Inaczej wygląda sytuacja, gdy kredyt został spłacony, ale nadal widnieje jako aktywny, wykazywane jest nieistniejące zadłużenie albo w historii pojawiają się błędne informacje. W takim przypadku warto dążyć nie tyle do „wyczyszczenia BIK”, ile do skorygowania nieprawidłowych danych.
Powodem do dokładniejszego sprawdzenia sytuacji może być przede wszystkim nie sama obecność kredytu w raporcie, ale nieprawidłowy status lub błędne dane.
Weryfikacja jest szczególnie wskazana, gdy:
W takich przypadkach warto najpierw ustalić źródło niezgodności, zamiast od razu podejmować próbę „czyszczenia BIK”.
W takiej sytuacji warto przejść przez kilka etapów.
W pierwszej kolejności należy zweryfikować, jaki status ma dane zobowiązanie.
Samo pojawienie się kredytu w raporcie nie oznacza, że jest on traktowany jako niespłacony. Może znajdować się np. wśród zobowiązań zamkniętych.
Warto zwrócić uwagę przede wszystkim na:
Dopiero na tej podstawie można ocenić, czy rzeczywiście występuje nieprawidłowość.
Jeżeli ostatnia rata została zapłacona niedawno, należy uwzględnić czas potrzebny na przekazanie i aktualizację informacji.
Instytucja finansowa ma obowiązek przekazać odpowiednią aktualizację do BIK w terminie do 7 dni od wystąpienia zmiany, a BIK ma maksymalnie kolejne 7 dni na jej wprowadzenie.
W praktyce aktualizacja może nastąpić szybciej, jednak nie należy oczekiwać, że status zmieni się bezpośrednio po wykonaniu ostatniej płatności.
Jeżeli zobowiązanie zostało całkowicie spłacone, ale dane nadal są nieprawidłowe, należy zwrócić się przede wszystkim do banku, SKOK-u lub firmy pożyczkowej, która przekazała informacje do BIK.
Można wystąpić o:
Warto również zachować dokument potwierdzający spłatę oraz korespondencję dotyczącą sprawy.
Jeżeli w BIK znajdują się informacje niezgodne ze stanem faktycznym, można wystąpić o ich korektę.
BIK nie może samodzielnie zmieniać informacji przekazanych przez instytucję finansową. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości należy więc zwrócić się do podmiotu, który przekazał dane do BIK.
Nie chodzi wówczas o usuwanie prawidłowej historii kredytowej, lecz o doprowadzenie danych do zgodności z rzeczywistym stanem zobowiązania.
Możliwość usunięcia danych zależy od konkretnej sytuacji.
Popularne określenie „czyszczenie BIK” może sugerować, że po spłacie kredytu można po prostu zażądać usunięcia dowolnej informacji z historii kredytowej. W rzeczywistości nie ma możliwości usunięcia wszystkich wpisów na żądanie.
Zmiana sposobu przetwarzania lub usunięcie danych może być możliwe m.in. w sytuacji, gdy:
Nie można natomiast zakładać, że informacje o wcześniejszych poważnych opóźnieniach zostaną usunięte natychmiast po całkowitej spłacie długu, jeżeli nadal istnieje podstawa prawna do ich przetwarzania.
Nie ma jednej odpowiedzi, która będzie prawidłowa w każdym przypadku.
Jeżeli zobowiązanie było regulowane terminowo, historia jego spłaty może mieć pozytywne znaczenie. Jeżeli natomiast występowały znaczne opóźnienia, informacje o nich mogą wpływać na ocenę ryzyka kredytowego.
Na ocenę punktową BIK wpływa nie tylko historia spłat. Analizowane są również m.in. bieżące spłaty, staż kredytowy, nowe zobowiązania oraz sposób wykorzystywania produktów z limitem kredytowym.
Należy również pamiętać, że BIK nie podejmuje decyzji o udzieleniu kredytu. Informacje z BIK mogą stanowić jeden z elementów analizy prowadzonej przez bank lub inną instytucję finansową, która stosuje również własne kryteria i modele oceny.
Dlatego pojedynczy wpis najlepiej analizować w kontekście całej sytuacji finansowej.
Po zamknięciu jednego zobowiązania warto sprawdzić nie tylko jego status w BIK, ale również całościową sytuację finansową.
Znaczenie mogą mieć m.in.:
Pomocne może być również sprawdzenie Profilu Ryzyka w Scorector. Pozwala to szerzej spojrzeć na czynniki związane z oceną ryzyka i lepiej przygotować się przed złożeniem kolejnego wniosku o finansowanie.
Jeżeli kredyt został spłacony, ale nadal znajduje się w BIK, nie musi oznaczać to problemu.
Przyczyną może być czas potrzebny na aktualizację danych, zgoda na dalsze przetwarzanie informacji o terminowo spłaconym zobowiązaniu, wcześniejsze poważne opóźnienia lub przechowywanie danych w innych przewidzianych prawem celach.
Większej uwagi wymaga sytuacja, gdy spłacony kredyt nadal jest oznaczony jako aktywny, w raporcie pozostaje saldo zadłużenia lub znajdują się w nim informacje niezgodne ze stanem faktycznym. W takim przypadku warto zweryfikować dane i zwrócić się do instytucji, która przekazała je do BIK.
Najważniejsze jest więc nie samo to, czy spłacony kredyt nadal znajduje się w BIK, ale jaki ma status i w jakim celu informacje na jego temat są nadal przetwarzane.
Przed złożeniem kolejnego wniosku warto również przeanalizować szerszą sytuację finansową. Profil Ryzyka Scorector może pomóc w ocenie czynników, które warto wziąć pod uwagę przed ubieganiem się o kolejne finansowanie.
